به گزارش برداشت روز، افزایش بیسابقه هزینه انرژی در کنار محدودیتهای مکرر برق و گاز، رقابتپذیری و سودآوری صنعت فولاد ایران را تحت فشار قرار داده است؛ شرایطی که به گفته فعالان این صنعت، از یکسو حاصل ناهماهنگی توسعه ظرفیتهای تولید با زیرساختهای انرژی و از سوی دیگر نتیجه سیاستهای ناهماهنگ قیمتگذاری و تنظیم بازار است.
احمد دنیانور، دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در حاشیه بیستوسومین نمایشگاه بینالمللی ایرانمتافو با اشاره به رشد قیمت گاز مصرفی فولادسازان اعلام کرد که نرخ این حامل انرژی طی پنج سال گذشته ۵۳ برابر شده و تنها در یک سال اخیر نیز افزایش حدود ۳.۵ برابری را تجربه کرده است. این در حالی است که سهم صنعت فولاد از مصرف گاز کشور حدود هفت درصد برآورد میشود، اما این صنعت در تابستان با محدودیت برق و در زمستان با محدودیت گاز مواجه است. به گفته وی، افزایش هزینهها در کنار کاهش دسترسی به انرژی، واحدهای تولیدی را با زیان و خطر کاهش فعالیت روبهرو میکند.
دنیانور با یادآوری رشد ظرفیت تولید فولاد کشور از حدود ۱۰ میلیون تن در زمان برگزاری نخستین دوره متافو به حدود ۴۵ میلیون تن در شرایط کنونی، تأکید کرد که توسعه این صنعت حاصل سرمایهگذاری و تلاش فعالان اقتصادی بوده است؛ با این حال، برخی برداشتهای نادرست درباره برخورداری فولادسازان از انرژی ارزان و سودهای بالا، بر تصمیمگیریهای مرتبط با این بخش اثر گذاشته است. او همچنین با اشاره به آسیبدیدگی فولاد خوزستان و فولاد مبارکه در حملات نظامی اخیر، از بازگشت فعالیت واحدهای آسیبدیده با تلاش کارکنان و مدیران این مجموعهها خبر داد و گفت محدودیتهای انرژی نیز در کنار این خسارتها، تولید فولاد کشور را کاهش داده است.
در همین زمینه، احسان دشتیانه، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، اصلاح ساختار قیمتگذاری انرژی را ضروری دانست و معتقد است فاصله زیاد قیمت انرژی در بخش خانگی و صنعتی، علاوه بر تشویق مصرف غیرضروری، میتواند با افزایش کسری بودجه و فشارهای تورمی همراه شود. وی همچنین بر ضرورت اجرای سیاستهای هماهنگ در سراسر زنجیره فولاد تأکید کرد و گفت اعمال محدودیتهای متفاوت در بخشهای مختلف زنجیره و استفاده از نرخهای ارزی گوناگون، زمینه انتقال نامتعارف سود میان حلقههای تولید را فراهم میکند. دشتیانه نقش بورس کالا در شفافیت معاملات و کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد را نیز یادآور شد و خواستار هماهنگی بیشتر در سیاستهای معاملاتی و تنظیم بازار شد.
امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان، نیز با انتقاد از فرمول قیمتگذاری گاز صنایع اعلام کرد نرخ گاز مصرفی فولادسازان به ۹.۸ سنت رسیده که به گفته او تقریباً دو برابر نرخهای مورد استفاده در کشورهایی مانند قطر، عمان، عربستان و ترکیه است. وی با اشاره به اینکه گاز در فناوری احیای مستقیم بخشی از فرآیند تولید محسوب میشود، نه صرفاً یک سوخت، اصلاح فرمول قیمتگذاری را برای حفظ توان رقابتی فولاد ایران ضروری دانست.
ابراهیمی همچنین از بازگشت حدود ۷۰ درصد ظرفیت واحدهای احیای مستقیم فولاد خوزستان به مدار تولید خبر داد و اعلام کرد این شرکت در مجموع یک میلیون و ۴۰۰ هزار تن تولید را به دلیل خسارات ناشی از جنگ و محدودیتهای برق و گاز از دست داده است. به گفته وی، برای تحقق برنامه تولید ۲.۸ میلیون تنی تا پایان سال، این مجموعه به روزانه ۴.۲ میلیون مترمکعب گاز و حدود ۴۵۰ مگاوات برق نیاز دارد.
مدیرعامل فولاد خوزستان در بخش دیگری از سخنان خود، محدودیتهای درآمدی ناشی از سازوکارهای ارزی و فروش را از عوامل کاهش حاشیه سود فولادسازان دانست و تأکید کرد رشد قیمت محصولات فولادی در سال ۱۴۰۴، با وجود افزایش نرخ تورم و ارز، از رشد این شاخصها عقبتر بوده است.
مجموع دیدگاههای مطرحشده در نمایشگاه متافو نشان میدهد چالش صنعت فولاد تنها به افزایش قیمت انرژی محدود نیست؛ بلکه ناهماهنگی میان توسعه ظرفیت تولید و زیرساختهای تأمین برق و گاز، سیاستهای متفاوت در حلقههای زنجیره، محدودیتهای صادراتی و سازوکارهای قیمتگذاری نیز بر عملکرد این صنعت اثر گذاشتهاند. فعالان فولادی بر این باورند که اصلاح سیاستهای انرژی و بازار، همراه با مدیریت مصرف و ارتقای بهرهوری، برای حفظ تولید و تقویت رقابتپذیری این بخش ضرورت دارد.