فولاد خوزستان؛ پیشگام در نوآوری سبز: دستیابی به فناوری جهانی بازیافت لجن صنعتی و تولید آهن اسفنجی

. برداشت روز- این دستاورد نه تنها چالش‌های زیست‌محیطی را برطرف می‌سازد، بلکه صرفه‌جویی اقتصادی قابل توجهی را برای این غول فولادی به همراه خواهد داشت و الگویی برای پایداری صنعتی ارائه می‌دهد.
داوود تقی‌پور، مدیر واحد بازیافت ضایعات صنعتی فولاد خوزستان، این خبر را در پنل تخصصی «تولید آهن از لجن صنعتی» اعلام کرد که در حاشیه نخستین روز نمایشگاه بین‌المللی ایران ۱۴۰۴ برگزار شد. به گفته وی، فرآیند تولید آهن اسفنجی در کوره‌های احیای مستقیم این شرکت بر پایه روش میدرکس استوار است. در این روش، گازهای خروجی از راکتورها حامل ذرات معلق اکسیدی هستند که برای بازیابی، از برج‌های شست‌وشو با آب استفاده می‌شود. نتیجه این عملیات، آبی آلوده به ذرات معلق است که پس از ته‌نشینی در حوضچه‌ها، به لجن صنعتی تبدیل می‌شود – ماده‌ای که حدود ۶۰ درصد آن آب است و مشکلات نگهداری، دپو و به ویژه مسائل زیست‌محیطی را ایجاد می‌کند.
انگیزه اصلی این پروژه، طبق توضیحات تقی‌پور، تمرکز بر حل معضلات زیست‌محیطی و بازگرداندن مواد جانبی به چرخه تولید بوده است. این ابتکار با دستور مستقیم مهندس ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان، و حمایت مدیران ارشد شرکت کلید خورد تا راهکاری پایدار برای بهره‌برداری از این ضایعات یافت شود.
در تشریح روش اجرایی، تقی‌پور توضیح داد که لجن پس از خشک‌سازی، با افزودن چسب و آهک به بریکت تبدیل می‌شود. تحلیل شیمیایی این ماده نشان‌دهنده ارزش بالای آن است: حدود ۶۰ تا ۶۵ درصد Fe Total و ۳۰ تا ۳۵ درصد Fe Metal. بریکت‌های حاصل، پس از کسب استحکام لازم، به کوره‌های احیای مستقیم وارد می‌شوند. محصول نهایی این فرآیند، آهن اسفنجی با کیفیتی چشمگیر است که Fe Total آن به ۸۵ تا ۹۰ درصد و Fe Metal به ۸۰ تا ۸۵ درصد می‌رسد، با متالیزاسیون ۹۰ تا ۹۵ درصدی.
این فناوری اکنون پس از یک سال اجرای آزمایشی، به مرحله تولید صنعتی رسیده است. تولید بریکت به طور مستمر انجام می‌گیرد و پس از احیا در کوره‌ها، همراه با آهن اسفنجی به کوره‌های قوس الکتریکی منتقل می‌شود. این موفقیت، ماده‌ای با ارزش اقتصادی بالا را که پیش‌تر به عنوان ضایعات تلقی می‌شد، به چرخه تولید بازمی‌گرداند و چشم‌اندازی روشن برای کاهش وابستگی به منابع خام و حفاظت از محیط زیست ترسیم می‌کند.
تقی‌پور در پایان، ضمن قدردانی از مدیرعامل، مدیران ارشد و معاونت بهره‌برداری فولاد خوزستان، بر همکاری نزدیک با شرکت آرکا ماشین در تأمین ماشین‌آلات و قطعات لازم تأکید کرد. این شراکت، نقش کلیدی در تحقق این دستاورد جهانی ایفا کرده و نویدبخش پیشرفت‌های بیشتر در صنعت فولاد ایران است.