. به گزارش برداشت روز -سیدحجت شفائی همچنین از تأخیر در اجرای کامل سازوکار نظارت بر پلتفرمهای فروش آنلاین طلا انتقاد کرد و گفت سامانه نظارتی این بازار، با وجود گذشت ماهها از تعیین تکلیف آن، هنوز به مرحله نهایی تصویب و اجرا نرسیده است.
سیدحجت شفائی در نشست خبری با اصحاب رسانه، درباره برخی گزارشها پیرامون وجود حباب منفی در بازار طلا و احتمال خروج طلا از کشور به دلیل پایینتر بودن قیمت داخلی نسبت به بازارهای جهانی اظهار کرد: شرایط اقتصادی کشور، مسائل سیاسی و تحولات منطقه خاورمیانه از جمله عوامل مؤثر بر بازار طلا در ماههای اخیر بودهاند و تحلیل وضعیت این بازار بدون در نظر گرفتن این متغیرها نمیتواند تصویر دقیقی ارائه دهد.
وی افزود: در برخی مقاطع سال، از جمله ماه محرم، ممکن است بهطور معمول شاهد کاهش قیمت طلا در بازار داخلی باشیم؛ بنابراین نمیتوان این افت قیمت را بهعنوان یک روند گسترده و پایدار در بازار تلقی کرد.
شفائی با بیان اینکه نوسانات اخیر بازار طلا بیش از هر چیز تحت تأثیر مسائل سیاسی و اقتصادی قرار دارد، گفت: این شرایط مقطعی است و بازار در نهایت به وضعیت عادی خود بازخواهد گشت.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران درباره موضوع خروج طلا از کشور نیز گفت: فعالان رسمی این صنعت قطعاً در چنین اقداماتی مشارکت نخواهند کرد و در صورت بروز چنین مواردی، باید منشأ آن را در فعالیت افراد سودجو و خارج از چارچوب رسمی جستوجو کرد.
شفائی در ادامه درباره فعالیت پلتفرمهای آنلاین فروش طلا اظهار کرد: سال گذشته و پس از ابلاغ دستورالعمل مربوط به فعالیت این پلتفرمها، چارچوبهایی برای فعالیت آنها تعیین شد. بر اساس این دستورالعمل، پلتفرمهای فروش طلا باید مشابه یک واحد طلافروشی که موجودی واقعی در اختیار دارد، بخشی از سرمایه خود را به شکل شمش استاندارد در بانک مرکزی یا صندوقهایی که بانک مرکزی تعیین میکند، نگهداری کنند.
وی ادامه داد: این پلتفرمها تنها مجاز به فروش طلای موجود خود هستند و نباید اقدام به فروش طلای موهوم یا خالیفروشی کنند. در صورت اجرای کامل دستورالعمل، امکان فروش طلایی که وجود خارجی ندارد از بین خواهد رفت.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا تصریح کرد: با این حال، این دستورالعمل هنوز بهطور کامل اجرایی نشده و پلتفرمها همچنان با رویههای قبلی فعالیت میکنند. ضوابط و سازوکارهای نظارتی پیشبینیشده در دستورالعمل جدید نیز هنوز بهصورت کامل اعمال نشده است.
شفائی گفت: بر اساس دستورالعمل سال گذشته، بانک مرکزی سه ماه فرصت داشت سامانه نظارتی مربوط به این حوزه را طراحی و راهاندازی کند، اما پس از حدود پنج ماه، بانک مرکزی طی نامهای به کمیسیون اقتصادی ریاست جمهوری اعلام کرد که امکان تنظیم این سامانه را ندارد؛ با این حال، از سوی این کمیسیون مجدداً موظف به انجام این کار شد.
وی افزود: حدود ۲۰ روز پیش طراحی سامانه انجام شد و موضوع در هیئت مقرراتزدایی مورد بررسی قرار گرفت. حدود دو هفته پیش نیز بخش عمده سامانه در این هیئت بررسی شد و حدود ۹۰ درصد موارد به نتیجه رسید. امیدواریم پس از نهایی شدن، مراحل تصویب، ابلاغ و اجرا نیز طی شود.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا ایران همچنین درباره نحوه خرید طلا از پلتفرمها هشدار داد و گفت: مردم نباید طلای آبشده فاقد مشخصات را خریداری کنند، زیرا سازمان ملی استاندارد نظارتی بر آن ندارد. همچنین پلتفرمها نباید طلای آبشده و خام را به مشتری تحویل دهند، بلکه طلایی که به شکل پلاک توسط تولیدکننده ساخته شده و دارای کد استاندارد است باید در اختیار خریدار قرار گیرد.
وی افزود: پلتفرمها باید شمش و سرمایه واقعی در اختیار داشته باشند و هر میزان طلایی که به فروش میرسانند، معادل آن از موجودی حسابشان کسر و به حساب مشتری منتقل شود.
شفائی ادامه داد: حتی اگر طلای خریداریشده توسط مشتری در خزانه نگهداری شود، از زمانی که مالکیت آن به مشتری منتقل شده است، این موضوع باید در حسابها نیز بهصورت شفاف ثبت شود تا موجودی واقعی و تعهدات پلتفرمها قابل رصد و نظارت باشد.
وی با بیان اینکه این سازوکار هنوز بهطور کامل ابلاغ و اجرایی نشده است، اظهار امیدواری کرد با اجرای دستورالعمل، فعالیت پلتفرمهای فروش طلا از وضعیت فعلی خارج شود و این بازار از رویههای بیضابطه فاصله بگیرد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران همچنین نبود چارچوب زمانی مشخص برای فعالیت پلتفرمها را یکی دیگر از موضوعات مورد انتقاد دانست و گفت: فعالیت این پلتفرمها باید مانند بازار فیزیکی دارای ساعت مشخص باشد تا امکان قیمتسازی و شکلگیری هیجانات قیمتی در ساعات شبانه کاهش یابد.
وی درباره نحوه قیمتگذاری طلا در پلتفرمها نیز گفت: پیشنهاد ما این بوده که قیمت طلا در این پلتفرمها بر اساس قیمت اعلامی اتحادیه طلا و جواهر تهران تعیین شود و پلتفرمها بهصورت مستقل اقدام به قیمتسازی نکنند.
به گفته شفائی، وجود یک مرجع مشخص برای قیمتگذاری امکان مقایسه و ارزیابی قیمتهای اعلامی پلتفرمها را فراهم میکند، اما اگر هر پلتفرم بهصورت مستقل قیمت خود را تعیین کند، احتمال ایجاد اختلاف قیمت، افزایش نوسانات بازار و آسیب دیدن سرمایه مردم بیشتر خواهد شد.
وی در ادامه با اشاره به تفاوت هزینه تولید انواع مصنوعات طلا اظهار کرد: هزینه تولید در همه رشتههای مصنوعات طلا یکسان نیست. برای مثال، هزینه تولید برخی انواع النگو و مصنوعات ممکن است حدود یک درصد باشد، در حالی که این هزینه برای برخی محصولات دیگر به پنج تا هشت درصد و حتی بالاتر میرسد.
شفائی افزود: با این حال، به دلیل ضعف نظارت بر برخی واحدهای صنفی، گاهی تبلیغاتی با عناوینی مانند «طلای بدون مالیات»، «طلای بدون اجرت» یا «طلای بدون سود» منتشر میشود که علاوه بر تخلف، ذهنیت نادرستی درباره کل صنعت طلا ایجاد میکند.
وی تصریح کرد: تمام واحدهایی که دارای پروانه کسب هستند، برای دریافت مجوز باید پرونده مالیاتی داشته باشند و مالیات خود را پرداخت کنند؛ بنابراین نمیتوان رفتار یک واحد متخلف را به کل صنعت طلا تعمیم داد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا با اشاره به ظرفیت بالای کشور در تولید مصنوعات طلا و جواهر گفت: ایران از توان تولیدی و نیروی متخصص برخوردار است، اما در حوزه صادرات فاصله زیادی با کشورهای پیشرو دارد.
وی افزود: ترکیه که سالها پیش از طراحان و تولیدکنندگان ایرانی استفاده میکرد، امروز به یکی از صادرکنندگان بزرگ مصنوعات طلا در جهان تبدیل شده است. این کشور در سال ۲۰۲۲ حدود ۷۰۰ تن صادرات در این صنعت داشت، در حالی که ایران در همان سال تنها موفق به صادرات ۸۷۰ کیلوگرم شد.
شفائی تأکید کرد: با ایجاد مسیر سبز صادراتی و کاهش موانع اداری باید از ظرفیت صنعت طلا برای ارزآوری و اشتغالزایی استفاده کرد؛ چراکه صادرات مصنوعات طلا علاوه بر ارزآوری، ارزش افزوده و اشتغال قابل توجهی ایجاد میکند و لازم است نگاه حاکمیتی به این صنعت از یک فعالیت صرفاً تجاری به یک صنعت تولیدی و صادراتمحور تغییر کند.
وی در پایان نسبت به گسترش روند خرید طلای کماجرت و دستدوم هشدار داد و گفت: بخش قابل توجهی از تقاضای مردم امروز به سمت طلای کماجرت و دستدوم سوق پیدا کرده است و تداوم این روند در بلندمدت میتواند به تولیدکنندگان و صنعت مصنوعات طلا آسیب وارد کند.
شفائی تأکید کرد: مردم باید بدانند طلای آبشده به معنای طلای بدون هزینه و بدون اجرت نیست و هنگام خرید طلا باید مشخصات، استاندارد و اصالت آن را مورد توجه قرار دهند. در فضای مجازی نیز تبلیغات مختلفی درباره خرید طلا منتشر میشود که مردم باید نسبت به آنها دقت بیشتری داشته باشند.
وی توصیه کرد مردم به جای خرید طلای فاقد مشخصات و استاندارد، محصولاتی را خریداری کنند که دارای کد استاندارد و مشخصات تولیدکننده باشند؛ چراکه این محصولات علاوه بر امکان استفاده، هنگام فروش نیز قابلیت بررسی اصالت و مشخصات را خواهند داشت.
