به گزارش برداشت روز، بانک توسعه تعاون در سال ۱۴۰۴ تلاش کرد با افزایش ظرفیت تأمین مالی و استفاده از ابزارهای متنوع بانکی و مالی، نقش خود را در حمایت از بخش تعاون، تولید و بنگاههای کوچک و متوسط پررنگتر کند؛ عملکردی که نشان میدهد این بانک در کنار تسهیلات سنتی، به سمت ابزارهایی مانند تأمین مالی جمعی، ضمانتنامه، اعتبار اسنادی و اوراق گام نیز حرکت کرده است.
بانک توسعه تعاون به عنوان بانک تخصصی و توسعهای بخش تعاون، مأموریتی متفاوت از بانکهای تجاری دارد. هدف اصلی این بانک صرفاً جذب منابع و پرداخت تسهیلات نیست، بلکه تأمین مالی تعاونیها، حمایت از تولید و اشتغال و کمک به تقویت بنگاههای اقتصادی در چارچوب مأموریتهای توسعهای آن قرار دارد. از همین رو، ارزیابی عملکرد بانک را نمیتوان تنها با شاخصهایی مانند سودآوری یا حجم منابع سنجید و میزان اثرگذاری منابع بر تولید و اشتغال نیز اهمیت دارد.
بر اساس گزارشهای منتشرشده از عملکرد بانک در سال ۱۴۰۴، حجم تسهیلات پرداختی بانک توسعه تعاون از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. این رقم نشان میدهد که تأمین مالی همچنان مهمترین ابزار بانک برای ایفای نقش توسعهای خود است و منابع قابل توجهی به بخشهای مختلف اقتصادی اختصاص یافته است.
در کنار تسهیلات نقدی، استفاده از ابزارهای غیرنقدی نیز در فعالیت بانک افزایش یافته است. بر اساس گزارش منتشرشده، طی یک سال گذشته بیش از ۷۱۵ هزار میلیارد ریال اعتبار از طریق صدور ضمانتنامه و گشایش اعتبارات اسنادی در اختیار تولیدکنندگان و کارآفرینان قرار گرفته است. این ابزارها برای بنگاههایی که بهمنظور اجرای قراردادها، خرید مواد اولیه یا توسعه فعالیتهای تجاری به اعتبار نیاز دارند، اهمیت ویژهای دارد و میتواند بخشی از نیاز مالی آنها را بدون اتکا به تسهیلات نقدی پاسخ دهد.
بانک توسعه تعاون در سال ۱۴۰۴ در اجرای تکالیف قانونی نیز فعال بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده، این بانک حدود ۵۲ هزار میلیارد ریال تسهیلات تکلیفی در حوزههایی از جمله ازدواج، فرزندآوری، حمایت از مددجویان کمیته امداد و بهزیستی و مشاغل خانگی پرداخت کرده است. این بخش از عملکرد بانک، در کنار مأموریت تخصصی آن در حوزه تعاون، بیانگر نقش بانک در اجرای بخشی از سیاستهای اقتصادی و اجتماعی دولت است.
در حوزه اشتغال نیز تأمین مالی طرحهای کوچک و متوسط و کسبوکارهای اشتغالزا از محورهای فعالیت بانک بوده است. اهمیت این بخش از آن جهت است که بنگاههای کوچک و تعاونیها معمولاً با محدودیت دسترسی به منابع مالی، وثایق و اعتبار مواجهاند و بانکهای تخصصی میتوانند در کاهش این محدودیتها نقش مهمی ایفا کنند.
یکی از نشانههای تغییر رویکرد بانک توسعه تعاون، افزایش استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی است. طبق گزارش منتشرشده، بانک طی یک سال حدود ۱۳ هزار میلیارد ریال از طریق تأمین مالی جمعی برای مشتریان و کسبوکارها تجهیز و تخصیص داده است. همچنین بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال از طریق ابزارهایی همچون اوراق بدهی، صکوک و اوراق گام تأمین مالی شده است.
گسترش این ابزارها از منظر اقتصاد بنگاه اهمیت دارد؛ زیرا نیاز مالی یک واحد تولیدی الزاماً با دریافت وام بانکی برطرف نمیشود. ضمانتنامه، اعتبار اسنادی، تأمین مالی زنجیرهای، اوراق گام و تأمین مالی جمعی میتوانند متناسب با مرحله فعالیت بنگاه مورد استفاده قرار گیرند و امکان دسترسی بنگاهها به منابع متنوعتر را فراهم کنند.
در بخش تعاون نیز تأمین مالی همچنان در مرکز مأموریت بانک قرار دارد. در سال ۱۴۰۴، یک تفاهمنامه سهجانبه میان معاونت امور تعاون وزارت تعاون، بانک توسعه تعاون و صندوق ضمانت سرمایهگذاری بخش تعاون برای حمایت از نوسازی و توسعه تعاونیها به امضا رسید که بر اساس آن ۷۰۰ میلیارد تومان از محل منابع بودجهای و یکهزار و ۴۰۰ میلیارد تومان از منابع داخلی بانک، در مجموع دو هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان، برای این منظور پیشبینی شد. مطابق این تفاهمنامه، ۷۰ درصد منابع برای سرمایه ثابت و ۳۰ درصد برای سرمایه در گردش تعاونیها اختصاص مییابد.
این رویکرد میتواند اهمیت بیشتری پیدا کند، زیرا مسئله بخش تعاون تنها کمبود نقدینگی نیست. بسیاری از تعاونیها برای توسعه فعالیت خود به سرمایه ثابت، سرمایه در گردش، ضمانت، دسترسی به بازار و خدمات مالی نیاز دارند. بنابراین، حرکت از پرداخت تسهیلات منفرد به سمت طراحی بستههای تأمین مالی میتواند اثربخشی منابع بانک را افزایش دهد.
تقویت سرمایه بانک نیز یکی از موضوعات مهم در مسیر توسعه فعالیتهای آن است. سرمایه بالاتر به یک بانک توسعهای اجازه میدهد ظرفیت بیشتری برای تأمین مالی پروژهها و پذیرش ریسک داشته باشد. در عین حال، افزایش سرمایه زمانی میتواند به افزایش اثرگذاری بانک منجر شود که
